Groninger Museum pronkt met nieuwe aanwinst Cornelis Pronk

4 oktober 2016

De porseleincollectie van het Groninger Museum is verrijkt met een prachtige schotel vervaardigd door de Amsterdamse kunstschilder Cornelis Pronk (1691-1759). Het is een schenking van de familie Clevering uit Den Andel. Deze aanwinst is van internationaal belang, omdat het aangeeft hoe Oosters porselein in een steeds veranderende wisselwerking met Europa het modebeeld en de inrichting van het Westerse interieur bepaalde. 

In 1734 gaf de directie van de Verenigde Oostindische Compagnie, Heren XVII,  opdracht aan de Amsterdamse kunstschilder Cornelis Pronk (1691-1759) om een serie tekeningen te maken voor serviezen van porselein, die in China geproduceerd dienden te worden. Van de vier verschillende ontwerpen die Pronk maakte is het ontwerp van De Parasoldames het meest bekend, en een origineel ontwerp is bewaard gebleven in de collectie van het Rijksmuseum Amsterdam. Het toont een zogenaamde 'chinoiserie', een semi-Chinese voorstelling van twee Chinese vrouwen aan een waterkant met riet en waadvogels. De meest rechtse vrouw houdt een grote parasol met linten omhoog tegen de zon. Pronk was hiermee heel modieus, want dergelijke Chinees-achtige voorstellingen waren toen in Europa heel gewild in de decoratieve kunst. 

Het Groninger Museum wijdde in 1980 een tentoonstelling aan alle varianten van Pronk Porselein. Het zette dit type internationaal op de kaart en het museum heeft sindsdien geprobeerd een eigen collectie Pronk porselein op te bouwen. Een van de pronkstukken op die tentoonstelling was een grote schotel van de Japanse variant van bijna 40 cm. doorsnee. Japanse borden met dit onderwerp waren wel bekend, maar niemand had ooit zo'n grote schotel gezien. Het bewees dat er in Japan niet alleen tafelgoed was besteld, maar ook schotels om spijzen mee op te dienen. Na de tentoonstelling ging de schotel terug naar de eigenaar, de familie Clevering in Den Andel. 

De erven van de voormalige bezitter laten de collectie porselein en kunst van hun ouders veilen. Dat gebeurt vanaf 11 oktober 2016 bij veilinghuis Omnia in Kolham. De veilinghouder, bekend met de voorgeschiedenis van de schotel en ook op de hoogte van de bescheiden Pronk-porselein collectie in het Groninger Museum, deed met succes een beroep op de erven om de schotel aan het Museum te schenken. Dit bijzonder genereuze gebaar toont opnieuw hoezeer het museum een regionale functie heeft en hoe Groningers de verscheidenheid aan collecties in het museum waarderen en helpen uitbreiden. 

Vanaf dinsdag 18 oktober is deze prachtige Pronk-schotel in het Groninger Museum te zien. 

NOOT VOOR DE REDACTIE 
Voor meer informatie en beeldmateriaal kunt u contact opnemen met de afdeling Communicatie, PR en Marketing van het Groninger Museum: 
Willemien Bouwers,  wbouwers@groningermuseum.nl  050 3 666 510. 
Karina Smrkovsky, ksmrkovsky@groningermuseum.nl   050 3 666 512.

  • Grote schotel versierd met een voorstelling van ‘De Parasoldames’ naar een ontwerp van Cornelis Pronk (1692-1759) in Japans Imari, circa 1737-1740, porselein, diameter 38.5 cm. Schenking van de Erven Clevering, Den Andel