Ongehoornde runderen

Een koe zonder hoorns is voor ons een bekend beeld, de meeste van de koeien die wij in Nederland rond zien lopen hebben geen hoorns meer.  Bij de koeien in ons land worden de beginnende hoorns bij kalfjes vaak vroeg weggebrand om te zorgen dat er geen hoorn komt, zodat ze elkaar en de boer niet kunnen verwonden.
Als je vraagt hoe een koe eruit zou moeten zien, dan tekent men al snel een koe met hoorns. Want dat is hoe een gezonde koe eruit ziet toch?

  • Hoornloos Rund, Rijksuniversiteit Groningen - Groninger Instituut voor Archeologie, Groningen

Of toch niet helemaal? Bij opgravingen in de terpen en wierden in het Noorden van het land kwamen er verschillende hoornloze runderkoppen tevoorschijn. Deze skeletten bevatten geen hoorns en hebben ook nooit hoorns bevat. Deze runderen gingen zonder hoorns door het leven.
Hoornloosheid was gewoon bij deze dieren. Toch komen we deze dieren alleen tegen in de Romeinse tijd en alleen in het kustgebied en langs de rivieren.
Dus ook niet in Romeins gebied, maar daarbuiten. Dit kan op verschillende manier worden verklaard.

De eerste reden zou kunnen zijn dat de Romeinen meer behoefte hadden aan grotere runderen met meer trekkracht. Het hoornloze exemplaar had een schofthoogte van 105cm wat niet heel hoog was. De grotere runderen waren sterker maar hadden allemaal hoorns. Hierin kan ook hebben mee gespeeld dat men runderen met hoorns mooier vond, omdat de Romeinse goden die soms af werden gebeeld als rund allen hoorns hadden.
Dit zou verklaren waarom er geen hoornloze exemplaren in dit gebied te vinden zijn.

Een andere reden kan te maken hebben met de overlevingskansen van het rund in het wild. Een rund met hoorns zal beter overleven in het wild dan een rund zonder hoorns. Het rund zonder hoorns zal zich niet kunnen verdedigen tegen wolven en andere roofdieren.
Deze roofdieren kwamen meer voor in het zuiden van Nederland dan in het noorden.
De hoornloze rund zou het in het noorden dus langer uitgehouden kunnen hebben doordat daar minder gevaar bestond.
   
Na de Romeinse tijd sterft de hoornloze rund langzamerhand uit en kennen we ook geen voorbeelden meer van dit rund en bleven alleen de gehoornde runderen over. Hoe het ook zij, uit eindelijk is de hoornloze rund toch uit zijn leef gebied verdrongen en heeft plaats gemaakt voor zijn grotere soortgenoot de gehoornde rund.
Voor die tijd kwamen hoornloze en gehoornde runderen naast elkaar voor.