Het kabinetorgel in de Menkemaborg is gerestaureerd

  • Menkemaborg kabinetorgel. Foto: Otto Kalkhoven

Het kabinetorgel uit 1777 staat weer in de Grote Zaal van de Menkemaborg te Uithuizen. Het is zorgvuldig gerestaureerd door Mense Ruiter Orgelmakers te Zuidwolde. Op vrijdag 15 april 2011 werd het kabinetorgel officieel in gebruik genomen in aanwezigheid van genodigden, waaronder Seth Gaaikema.

Het kabinetorgel is een huisorgel, maar niet afkomstig van de Menkemaborg. Het is gemaakt door de Amsterdamse orgelbouwers H.A. Groet & J.J. Vool in 1777 voor Sebo Hendriks van Houten, een landbouwer en houthandelaar in ’t Waar bij Nieuwolda. Hij was eveneens voorganger van de doopsgezinde gemeente en het orgel zal tijdens diensten in gebruik zijn geweest. Het kabinetorgel werd in 1844 door de Groninger orgelbouwer H.E. Freytag vergroot en bleef tot 1915 in bezit van de familie Van Houten. Van 1915 tot 1935 werd het gebruikt als kerkorgel in de doopsgezinde kerk te Zijldijk totdat het vervangen werd voor een nieuw orgel, omdat het ouwe mensch nog al veel last had van verkoudheid… .

Het kabinetorgel werd in 1935 geschonken aan het Groninger Museum met bestemming Menkemaborg, een passende plek voor een huisorgel. Tot in de jaren zestig van de vorige eeuw werd het orgel nog bespeeld, onder andere door ds. Gaaikema, waarbij het orgel vervoerd werd naar ’t Oldörp bij Uithuizen. Toen de conditie van het orgel dusdanig slecht bleek, werd het binnenwerk opgeslagen op de zolder van de borg. In 1983 werd de kast gerestaureerd en nu 2011 het orgel. Het orgel is een monument. Er werd subsidie verkregen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed voor de restauratie. Dit dekt niet alle kosten en dank zij de financiële bijdragen van de gemeente Eemsmond, de provincie Groningen, diverse fondsen en particulieren werd de restauratie mogelijk.