In memoriam: Abe Kuipers (Rotterdam 1918 - 2016 Groningen)

15 augustus 2016

Op donderdag 11 augustus 2016 overleed kunstenaar en vormgever Abe Kuipers. Kuipers heeft de naoorlogse ontwikkelingen binnen de plaatselijke moderne kunst van nabij meegemaakt en meebepaald, waarmee hij voor het Groninger Museum van groot belang is geweest. Van 1955 - 1978 was hij de vaste vormgever van het museum en in 2013 schonk hij het Groninger Museum een grote selectie van zijn schilderijen, pasteltekeningen en grafiek. 

Abe Kuipers volgde van 1937- 1940 zijn opleiding aan de Academie Minerva in Groningen. Na de Tweede Wereldoorlog was hij kort lid van de Groninger Ploeg om vervolgens begin jaren vijftig samen met een aantal oud-Ploegleden Het Narrenschip op te richten. In 1959 sloot hij zich aan bij de kunstenaarsgroep NU, die in het leven was geroepen door W. Jos de Gruyter, de toenmalige directeur van het Groninger Museum. Kuipers werd in die periode ook de vaste vormgever van het Groninger Museum en zou dat tot aan 1978 blijven. 

Vanaf 1981, het jaar waarin hij de H.N. Werkmanprijs ontving, wijdde Kuipers zich uitsluitend aan zijn vrije kunst en maakte hij semi-figuratieve pastels en schilderijen op groot formaat. In deze periode ontstonden schilderijen zoals Joie de Vivre. Over dit doek merkte Kuipers eens op: ‘De overstap naar zwart zie ik steeds als een keerpunt in mijn werk. Op Joie de Vivre zie je dozen en pakken waar eigenlijk alles in zit wat je beleefd hebt, wat opgeborgen is. Het lijkt wel haast een verhuizing. Hier maak ik mij los voor iets heel nieuws.’ In de werken waarin hij de kunstwereld verbeeldde keerde daarna de kleur terug. Zijn Hommage aan De Ploeg maakte hij in de jaren '80 en was niet alleen een eerbetoon aan enkele Ploegleden zoals Jan Wiegers en Job Hansen, maar tevens een verwijzing naar de periode dat Kuipers nog in een expressionistische stijl werkte. 

Het Groninger Museum ontving in 2013 een bijzondere schenking van Kuipers. Schilderijen, (pastel)tekeningen en grafiek uit de periode 1930 - ca. 2000 werden aan de collectie toegevoegd. Het museum kwam daardoor ook in het bezit van een aantal grote schilderijen die hij maakte in de nadagen van zijn gedreven kunstenaarschap. 

  • Abe Kuipers, Hommage aan De Ploeg (1984-86), Groninger Museum
  • Abe Kuipers, Joie de Vivre (1981), Groninger Museum