‘Wilde’ schilderkunst uit de jaren 80 in Groninger Museum

6 april 2016

Nieuwe Wilden - Duits neo-expressionisme uit de jaren 80

Rauw, agressief, provocerend, ronduit absurd en humoristisch. Het Groninger Museum toont vanaf 30 april de spraakmakende expositie Nieuwe Wilden, waarin de ‘wilde’ schilderkunst uit het begin van de jaren 80 in Duitsland centraal staat. Het zwaartepunt in de tentoonstelling ligt op kunstenaarsgroepen die in Keulen, Berlijn, Düsseldorf en Hamburg actief waren, waartoe onder meer kunstenaars als Walter Dahn, Helmut Middendorf, Milan Kunc, Salomé en Elvira Bach behoren. 

Zo brutaal en heftig als de punk ooit de wereld van de popmuziek opschudde, zo manifesteerde het neo-expressionisme zich iets later in de kunstwereld. De kunst werd in de jaren zestig en zeventig gedomineerd door abstracte en conceptuele tendensen. Bijna niemand had verwacht dat de figuratieve, expressionistische schilderkunst met zo’n grote kracht terug zou komen. Dat gebeurde wel, in meerdere landen tegelijk, en nergens op zo brede schaal als in West-Duitsland. Daar vormden zich groepen jonge kunstenaars die, vaak in wisselwerking met elkaar, rauwe, provocerende en humoristische schilderijen maakten. Voor velen voelden de nieuw ontdekte mogelijkheden van figura­tieve schilderkunst als een bevrijding. De getoonde, veelal zeer grote schilderijen getui­gen daarvan. 

Hoewel de kunstenaars in de tentoonstelling allemaal onder de etiketten Nieuwe Wilden en neo-expressionisme worden gepresenteerd, zijn de onderlinge verschillen soms groot. Bij alle ‘wildheid’ blijken sommige schilders behoor­lijk virtuoos te zijn. Zij tonen op hun manier respect voor de schilderkunstige tradi­tie en zijn geïnspireerd door, bijvoorbeeld, het Duitse expressionisme. Aan het andere uiterste staan kunstenaars die met opzet zo lelijk mogelijk schilderen en de spot lij­ken te drijven met alles. Zij beoefenen met onverholen sarcasme wat toen ook wel bad painting werd genoemd. 

Vanaf 30 april in het Groninger Museum 
Nieuwe Wilden, met werk van Hans Peter Adamski, Peter Angermann, Elvira Bach, Ina Barfuss, Peter Bömmels, Werner Büttner, Luciano Castelli, Walter Dahn, Jiří Georg Dokoupil, Rainer Fetting, G.L. Gabriel, Georg Herold, Gerard Kever, Martin Kippenberger, Jan Knap, Milan Kunc, Helmut Middendorf, Christa Näher, Gerhard Naschberger, Albert Oehlen, Markus Oehlen, Salomé, Andreas Schulze, Bettina Semmer, Volker Tannert, Thomas Wachweger en Bernd Zimmer, is van 30 april tot en met 23 oktober 2016 te zien.

Nieuwe Wilden in Minerva 
Academie Minerva in Groningen presenteert in samenwerking met het Groninger Museum de tentoonstelling Nieuwe Wilden in Minerva. In het gebouw aan de Praediniussingel, waar in de jaren 80 het voormalige Groninger Museum huisde, hadden veel kunstenaars van de Nieuwe Wilden hun eerste museale presentatie. In de Koepelzaal hangen tien grote werken uit de collectie van het Groninger Museum. De expositie is gratis toegankelijk op werkdagen van 10.00 tot 18.00 uur van 2 mei tot en met 17 juni 2016. 

‘Wilden’ in de Fundatie 
Parallel aan Nieuwe Wilden is in Museum de Fundatie in Zwolle Wilden - Expressionisme van ‘Brücke’ & ‘Der Blaue Reiter te zien van 28 april t/m 18 september 2016. De expositie toont met zo’n 100 werken het eerste grote museale overzicht van Duitse expressionistische schilderkunst uit het begin van de 20e eeuw in Nederland. 

Nieuwe Wilden is te zien in het Groninger Museum van 30 april tot en met 23 oktober 2016. 

Een tentoonstelling van het Städel Museum, Frankfurt am Main.

  • Jiří Georg Dokoupil, Ohne Titel, 1984 © Jiří Georg Dokoupil
  • Helmut Middendorf, Electric Night, 1979 © Helmut Middendorf
  • Martin Kippenberger, Two Proletarian Women Inventors on Their Way to the Inventor’s Congress, 1984 © Martin Kippenberger