Werkman Online!

15 februari 2007

Vanaf 3 maart t/m 28 mei 2007 is in het Ploegpaviljoen van het Groninger Museum de tentoonstelling Werkman Online! te zien. De presentatie bestaat uit werken op papier. De expositie wordt georganiseerd in het kader van de afronding van de publieksversie van de database die door de medewerkers van het Werkmanproject is gerealiseerd. Bovendien markeert de tentoonstelling het einde van het langdurige bruikleen van de Werkmancollectie van het Stedelijk Museum aan het Groninger Museum. De database is te raadplegen in de tentoonstelling.

In deze tentoonstelling worden zeven groepen druksels uitgelicht. Het museum exposeert de vroege constructivistische werken uit de jaren twintig en druksels uit de jaren dertig waarin voor het eerst de sjabloontechniek wordt toegepast. Tevens worden de uit lijnen, rondjes, streepjes en boogjes opgebouwde koppen uit de Koppenserie uit 1941 getoond. De bladen van de serie Amsterdam – Castricum zijn geïnspireerd op een bezoek aan de kluis van het Stedelijk Museum in de duinen bij Castricum. Deze werken en de verhalende figuratieve druksels uit de jaren 1941-1942, de muzikale impressies en de composities met menselijke figuren beide uit 1944 geven een prachtig beeld van de druksels van Werkman.

De tentoonstelling laat zien hoe Werkman zich vrijelijk bewoog tussen figuratie en abstractie, hoe zijn beelden op basis van verhalen, herinneringen, associaties en innerlijke ervaringen tot stand kwamen en hoe hij gebruik maakte van verschillende technieken. De druksels onderscheiden zich in techniek van de gebruikelijke prentkunst, omdat er altijd sprake is van unicadrukken. Werkman voerde zelf de term druksels in ter onderscheiding van het drukwerk dat hij daarnaast in oplage vervaardigde.

Tevens is een kleine selectie gemaakt uit de grafiek, het drukwerk dat Werkman voor De Ploeg verzorgde. De tentoonstelling toont een aantal nummers van The Next Call, een literair typografische uitgave die Werkman in contact bracht met internationale avant-gardisten, zoals Michel Seuphor, Hans Arp, Antoine Pevsner en Wassily Kandinsky.

Onderzoek
Sinds september 2002 biedt het Groninger Museum onderdak aan het onderzoeksproject naar de Groningse drukker en kunstenaar H.N. Werkman (1882-1945). Het project, geleid door dr. Dieuwertje Dekkers, werd in opdracht gegeven door de Stichting H.N. Werkman en kon worden uitgevoerd dankzij een samenwerkingsverband tussen het Groninger Museum, het Stedelijk Museum in Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen. Voor de duur van het project kreeg het Groninger Museum niet alleen de omvangrijke Werkmancollectie van het Stedelijk in bruikleen, maar ook het Werkman Archief dat zich eveneens in het Stedelijk bevindt. Het resultaat van vier jaar onderzoek, waarvoor deze collectie en het materiaal uit het Werkman Archief als uitgangspunt hebben gediend, is opgenomen in een database. Het volledige oeuvre van Werkman is daarin in kaart gebracht: de druksels en de schilderijen, de grafiek en het gebruiksdrukwerk (inclusief de uitgaven van De Blauwe Schuit) en de vele tekeningen en schetsen.

De database is daarmee een waardige opvolger van de oeuvrecatalogus van Jan Martinet uit 1963, de beroemde Hot Printing-catalogus. Daarin ontbraken nog de tientallen tekeningen en ca. duizend schetsen, die een wezenlijk en omvangrijk onderdeel van Werkmans oeuvre vormen.

Na de tentoonstelling worden de schilderijen, druksels, tekeningen en grafiek geretourneerd aan het Stedelijk Museum. Het publiek kan de database blijven raadplegen in het Groninger Museum.

Noot aan de redactie:
Samenstelling tentoonstelling:
Alma Burema
Voor meer informatie: Josee Selbach, jselbach@groningermuseum.nl, 050-3666555, Roel van Venrooij, rvanvenrooij@groningermuseum.nl