Tentoonstelling Gas en Licht in Groningen

3 september 2013

Te zien van 27 september 2013 tot en met 5 januari 2014

In 2013 viert de Koninklijke Vereniging van Gasfabrikanten in Nederland (KVGN) haar 140 jaar bestaan en handelt GasTerra, tot 2005 onder de naam Gasunie, een halve eeuw in aardgas. De huidige Gasunie speelt tegenwoordig een belangrijke rol als beheerder van het hogedruk-gasnet in Nederland en Noord-Duitsland. Voor het Groninger Museum een goede reden voor een tentoonstelling over gas en licht in de stad Groningen. Er zijn prachtige werken te zien van onder andere Bernardus Bueninck, Johan Dijkstra en Paul Gauguin. Ook worden foto’s en tekeningen getoond, afkomstig uit de Groninger Archieven.

De invloed van gas en licht is terug te vinden in allerlei kunstwerken. De expositie laat daar enkele treffende voorbeelden van zien. ’s Nachts verlichten de gaslantaarns de omgeving op een feërieke wijze; overdag vormen ze door hun fraaie uiterlijk een wezenlijk onderdeel van het straatbeeld. Deze kenmerken van de gaslantaarns leverden enkele bijzondere en sfeervolle schilderijen op. Met name het weergeven van het gaslicht vormde voor kunstenaars een bijzondere uitdaging.

Gas en Licht in Groningen
In 1854 werd in Groningen het stedelijk gasbedrijf opgericht. Het gas werd in gasfabrieken geproduceerd uit steenkool en vervolgens opgeslagen in gigantische cilindervormige tanks.  In Groningen was een onbebouwd stuk land achter het Boterdiep en nabij de stadswal beschikbaar voor de fabriek. Deze bleef tot 1962 in bedrijf. De eerste taak voor het gasbedrijf was het verlichten van straten met gaslantaarns. Al in 1856 werd ook het stadhuis met gas verlicht. Voor het Groninger stadhuis staan nog altijd enkele van de oude gaslantaarns, omgebouwd voor elektrische verlichting. Spoedig kwamen er ook in de particuliere huizen gasleidingen te liggen, waarmee in huis gasverlichting mogelijk werd. In 1896 werd in Groningen een begin gemaakt met elektrisch licht. In 1906 werd er een apart bedrijf opgericht voor de productie en levering van elektriciteit, steeds vaker de standaard voor verlichting. In 1936 was het gedaan met de gaslantaarns. 

De gasfabriek bleef belangrijk voor het koken en de verwarming totdat in 1961 werd overgeschakeld op aardgas, dat in 1959 in Slochteren was gevonden. Huishoudelijke apparatuur werd omgebouwd want voortaan werd er gekookt en verwarmd met aardgas.

Met dank aan
De tentoonstelling kan worden gerealiseerd door een financiële bijdrage van de Stichting Fondsbeheer Culturele Relatie-evenementen Gasunie en GasTerra.
Subsidiënten: Gemeente Groningen, Provincie Groningen.
Mediapartners: Dagblad van het Noorden, Marketing Groningen.
Begunstiger: de BankGiro Loterij.
--------------------------------------------------------------------------------------------------
Noot voor de redactie
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de afdeling Communicatie/PR:
Willemien Bouwers                   
wbouwers@groningermuseum.nl           
Telefoon: 050-3666 555

  • Bernardus Bueninck Arnhem 1864 – 1933 Groningen Lopende diep met de loskade van de Hunzeboten te Groningen
  • Bernardus Bueninck Arnhem 1864 – 1933 Groningen Trams bij het stadhuis te Groningen