Roos in een vaas

Odilon Redon

Een enkele roze roos staat vol in bloei in een vaasje. De omgeving en achtergrond zijn sober en donker. Op de roos valt een lichtbundel. Het donkerroze hart van de bloem kleurt diep in het licht dat van boven komt. Deze spanning maakt dit werk tot een bijzonder stilleven.

Deze Roos in een vaas is geschilderd door Odilon Redon. Nadat de schilder op zijn twintigste in contact kwam met de botanicus Armand Clavaud raakte hij meer en meer geïnteresseerd in pantheïstische filosofie en Oosterse spiritualiteit. Zijn vriend, de natuurwetenschapper Clavaud, illustreerde zijn eigen boeken en onderwees Redon in deze onderwerpen. Hierop begon hij bloemstillevens te schilderen die eenvoudig en realistisch waren, maar tegelijkertijd verwezen naar iets buiten de dagelijkse werkelijkheid.

  • Odilon Redon, Roos in een vaas, 1865-1870, Olieverf op linnen

Redon in de collectie van het Groninger Museum
De collectie van het Groninger Museum bevat een werk dat vergelijkbaar is met het stilleven uit de collectie van Gustav Rau. Op Coquelicots (1905 - 1910) zien we ook een klein vaasje tegen een ongedefinieerde grijsgroene achtergrond. Dit keer gevuld met klaprozen, kamille en gele winde. Het diffuse licht en de onduidelijke ruimte dragen bij aan het verstilde karakter van het schilderij van Redon.

De klaproos of papaver verwijst op het einde van de negentiende eeuw meestal naar slaap. Uit de papaverbol verkreeg men namelijk opium en slaapmiddelen. De negentiende eeuwse kunstenaars van het symbolisme gebruikten de papaver ook wel als middel om in hun visionaire droomwereld te geraken. Redon benadrukte dat zorgvuldige studie van de natuur de basis vormde van zijn kunst. Maar door de wonderlijke combinatie van de bloemen in een onwerkelijke omgeving en diffuus licht wordt dit bloemstilleven bijna een droomvisioen in de lijn van het symbolisme.

  • Odilon Redon, Coquelicots, 1905-1910, Olieverf op doek