Tentoonstelling

Akseli Gallen-Kallela - De magie van Finland

17 december 2006 t/m 15 april 2007

In navolging van de tentoonstellingen op het gebied van Russische kunst en andere voor Nederland onbekende kunstenaars of stromingen uit de negentiende eeuw, bracht het Groninger Museum aan het eind van 2006 Akseli Gallen-Kallela. De magie van Finland. Deze in zijn eigen land zeer beroemde en gewaardeerde kunstenaar kreeg hiermee voor het eerst sinds zijn dood in 1931 de retrospectieve tentoonstelling buiten Finland die hij verdient.

Gallen-Kallela is van onschatbare waarde voor de kunstgeschiedenis in zijn eigen land en heeft Finland zijn identiteit gegeven waar het gaat om het collectieve visuele geheugen. Het nationale epos de Kalevala – een mythologische vertelling over de schepping van de wereld en Finland in het bijzonder - werd in het midden van de negentiende eeuw opgetekend na eeuwenlange mondelinge overlevering in een tijd dat Finland eerst onder Zweeds bewind stond en sinds 1809 groothertogdom van Rusland was. Akseli Gallen-Kallela gaf dit epos een gezicht door het te voorzien van schilderijen, tekeningen, boekversieringen en door verhalen uit het epos in de wereldtentoonstelling van 1900 in Parijs als onderwerp te nemen voor fresco’s in het Finse paviljoen. Hiermee vestigde hij ook meteen zijn eigen naam.

In de tentoonstelling werd een beeld gegeven van zijn ontwikkeling als kunstenaar en hoe hij telkens weer werd aangetrokken door het verhaal van de Kalevala. Bij de indeling werd gekozen voor thema’s als: zijn opleiding in Parijs; zijn heimwee naar Finland en de voorstellingen van het Finse land en de bevolking; portretten van vrienden, opdrachtgevers en familie; het Finse land in een later stadium in zijn carrière; Afrika en de schilderijen die Gallen-Kallela maakte ten behoeve van het Jusélius Mausoleum waarvoor hij opnieuw fresco’s ontwierp en uitvoerde. De werken die hij baseerde op de Kalevala, sommige op zeer groot formaat, vormden het hart van de tentoonstelling. De trapzaal werd ingericht als prentenkabinet om ook zijn talenten op het gebied van de druktechnieken te kunnen tonen, die hij als eerste in Finland introduceerde.

Zijn ontwikkeling als realistische schilder in de voetsporen van de Franse schilder Jules Bastien-Lepage, de invloed van de Parijse academie en de zoektocht naar een eigen beeldtaal en manier van schilderen, maar ook de invloed van de internationale ontwikkelingen als het symbolisme en expressionisme, kwamen in deze thematische indeling allemaal aan bod.


De tentoonstelling bestond uit 189 werken en was afkomstig uit verscheidene Finse musea waaronder Ateneum National Art Gallery, Helsinki; The National Gallery, Londen; Belvedere, Wenen en enkele belangrijke particuliere bruikleengevers.

Beschermvrouwe
Voor het eerst sinds de dood van Akseli Gallen-Kallela in 1931 was een zo omvangrijke overzichtstentoonstelling van zijn werk te zien zijn buiten Finland en Scandinavië. Het Groninger Museum was daarom trots te kunnen melden dat de President van Finland Hare Excellentie mevrouw Tarja Halonen, had toegezegd Beschermvrouwe van de tentoonstelling te willen zijn om daarmee het project moreel te ondersteunen.

Samenstellers
De samenstelling van de tentoonstelling is in handen van de gastconservatoren Dr. David Jackson, Senior Lecturer in History of Art - Leeds University, Dr. Janne Gallen-Kallela-Sirén, directeur Tampere Art Museum en drs. Patty Wageman, adjunct-directeur van het Groninger Museum.

Stichting Fonds Kunst en Economie
De tentoonstelling wordt mede gerealiseerd door een investering van de Stichting Fonds Kunst en Economie, een initiatief van VNO/NCW Noord. De stichting wordt gefinancierd door het samenwerkingsverband Noord-Nederland, EZ/Kompas. Daarnaast verzorgde de Avro als mediapartner de documentaire bij de tentoonstelling en werd de opening van de tentoonstelling mede mogelijk gemaakt dankzij Groningen Seaports.

  • Akseli Gallen-Kallela: Ad Astra - Private Collection