Het Groninger Museum koopt Songs from the Compost: Mutating Bodies, Imploding Stars (2020) van kunstenaar Eglė Budvytytė aan. Het videowerk is de eerste toevoeging aan de collectie onder leiding van artistiek directeur Roos Gortzak. De aankoop vertegenwoordigt de nieuwe artistieke koers die het museum inslaat, waarin experiment en meerstemmigheid centraal komen te staan. Budvytytė is een interdisciplinaire kunstenaar die tussen beeldende kunst en performance beweegt. Haar werk is nu ook op de Biënnale van Venetië te zien, waar ze Litouwen vertegenwoordigt.
‘Songs from the Compost: Mutating Bodies, Imploding Stars is mijn eerste aankoop voor het Groninger Museum omdat het een belangrijk werk is,’ vertelt Gortzak, ‘maar ook omdat het symbool staat voor de koers die ik het museum wil laten inslaan.’ Die koers is gebaseerd op drie kernwaarden: experimenteel, collectief en interdisciplinair. Het Groninger Museum gaat back to the future en laat zich voor de toekomst inspireren door haar rijke geschiedenis en bijzondere architectuur. ‘Het museum is niet door één architect ontworpen, maar door meerdere. Het is een meerstemmig gebouw, kleurrijk, eigenzinnig en risicovol. Dat lef om dingen uit te proberen gaat ook terugkomen in de programmering en de collectie.’
Het Groninger Museum heeft een uitgesproken eclectische verzameling, met zwaartepunten bij De Ploeg, Aziatische keramiek, postmoderne designcollecties en kunst uit de jaren negentig. De laatste decennia ontbrak expliciete aandacht voor hedendaagse kunst. ‘Er is lang weinig hedendaagse kunst verzameld,’ vertelt Gortzak, ‘ik wil werken aankopen die aansluiten bij de identiteit van het Groninger Museum én bij de tijd waarin we leven.’
Songs from the Compost: Mutating Bodies, Imploding Stars past op vele manieren bij die ambitie. De film, een samenwerking tussen Budvytytė, schrijver Timothy Morton en componist Marija Olšauskaitė, toont een groep performers die langzaam door duinen en bossen beweegt. Ze kruipen, glijden en buigen als half-dierlijke lichamen, begeleid door een hypnotiserende zangstem. Het werk verkent de onderlinge afhankelijkheid van mens, aarde en niet-menselijke levensvormen, en stelt vragen over transformatie in een tijd van (klimaat)crises. Het werk werd in 2022 voor het eerst gepresenteerd op de Biënnale van Venetië, waar het internationaal veel aandacht kreeg. Op de 61e editie van de Biënnale van Venetië, die in mei 2026 is geopend, vertegenwoordigt Budvytytė Litouwen met speciaal ontwikkeld nieuw werk.
Gortzak herkent in het aangekochte werk van Budvytytė ook thema’s die op lokaal niveau urgent zijn. ‘Het werk van Budvytytė gaat over klimaatverandering en onze verhouding tot natuur,’ vertelt ze, ‘op een poëtische, lichamelijke manier.’ Ze ziet een lijn naar De Ploeg, de Groningse kunstenaarsvereniging van wie leden begin twintigste eeuw het landschap introkken om te schilderen. ‘Net als de schilders van De Ploeg trekt Budvytytė ook de natuur in, waar ze met behulp van het lichaam een andere, horizontale relatie tot de aarde zoekt. En net als hen werkt Budvytytė in collectieve structuren.’
De aankoop is ook een eerste stap in het adresseren en corrigeren van een lacune in de collectie van het Groninger Museum. ‘Het is een prachtige collectie, maar naar schatting zijn minder dan twee procent van de kunstenaars vrouw,’ vertelt ze, ‘dat zijn cijfers die je niet kunt negeren. Maar het gaat mij niet om alleen werk van vrouwen verzamelen. Het gaat om meerstemmigheid, om het binnenbrengen van nieuwe perspectieven: kunstenaars die zich identificeren als vrouw, queer, of werken in collectieven. Perspectieven die het museum opnieuw verbinden met de actualiteit.’
Van 18 tot en met 20 september 2026 kunnen bezoekers voor het eerst kennismaken met deze nieuwe perspectieven: dan begint het nieuwe hoofdstuk onder leiding van artistiek directeur Gortzak met een feestelijke driedaagse viering, waarbij maar liefst vier tentoonstellingen worden geopend. Ook zal de nieuwe grafische identiteit van het museum, ontwikkeld door Sabo Day, worden gelanceerd.
Songs from the Compost: Mutating Bodies, Imploding Stars is voor het eerst te zien in de tentoonstelling De dood en het hart, die in juni 2027 opent.
Noot voor de redactie, niet ter publicatie
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de afdeling Communicatie, PR en Marketing:
pr@groningermuseum.nl - 050 366 6510